"Rzeczą, która najtrudniej w świecie zrozumieć, jest podatek dochodowy."

Baza wiedzy

Nasi eksperci opracowali dla Państwa wyspecjalizowane artykuły, przybliżające tematykę skomplikowanych i zmiennych przepisów podatkowych

Pominięcie pełnomocnika strony w czynnościach postępowania jest równoznaczne z pominięciem samej strony - Korzystny wyrok NSA

Jeżeli w stosunku do prawidłowo ustanowionego w sprawie pełnomocnika podatnika nie nastąpi prawidłowe doręczenie zawiadomienia o nierozpoczęciu lub zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jego mocodawcy, to nie nastąpi skutek w postaci zawieszenia biegu tego terminu na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji Podatkowej.

Zgodnie z art. 145 § 2 Ordynacji Podatkowej organy podatkowe prowadzące postępowanie są zobowiązane do doręczania wszystkich pism procesowych (w postępowaniu podatkowym) pełnomocnikowi ustanowionemu w sprawie. Od dnia powiadomienia organu podatkowego o ustanowieniu pełnomocnika powinien on mieć zapewniony udział w postępowaniu jak strona, a pominięcie pełnomocnika strony w czynnościach postępowania jest równoznaczne z pominięciem strony.

Taki pogląd został zaprezentowany przez Naczelny Sąd Administracyjny w orzeczeniu z dnia 20 października 2017 roku w sprawie o sygn. akt II FSK 2732/15.  Sprawa dotyczyła podatnika podatku dochodowego od osób fizycznych, reprezentowanego przez Mariusza Durzyńskiego doradcę podatkowego z naszej kancelarii, który prowadził działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej jako Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej, posiadając przy tym 50 udziałów w dochodach tej spółki. Organ podatkowy przeprowadzając najpierw kontrolę podatkową a następnie postępowanie podatkowe wydał decyzję, na podstawie której określił wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r. na kwotę 30 702 zł. Następnie w październiku 2013 r. zostało wszczęte w stosunku do podatnika postępowanie w sprawie o przestępstwo skarbowe z art. 56 KKS. O wszczęciu tego postępowania, jak i o zawieszeniu biegu przedawnienia zobowiązania podatkowego podatnik, z pominięciem ustanowionego w postępowaniu podatkowym pełnomocnika, został powiadomiony pismem z dnia 14 listopada 2013 r. Przesyłki zawierające w/w zawiadomienia, po dwukrotnym ich awizowaniu, organ uznał za skutecznie doręczone w trybie doręczenia zastępczego przewidzianego w art. 150 § 2 Ordynacji Podatkowej.

W postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym organ podatkowy podtrzymał swoje stanowisko, natomiast Skarżący podniósł zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego ze względu na niewłaściwe doręczenie powiadomienia o zawieszeniu biegu przedawnienia. Podatnik wskazał, że w piśmie z dnia 29 kwietnia 2013 roku do akt sprawy zostało złożone pełnomocnictwo do reprezentowania Skarżącego w postępowaniu podatkowym, w związku z czym organ podatkowy miał obowiązek doręczania wszelkich pism w postępowaniu pełnomocnikowi Skarżącego. Tego obowiązku organ nie dopełnił doręczając zawiadomienia bezpośrednio na adres podatnika, a w związku z dwukrotnym awizowaniem przesyłki błędnie uznał, że została skutecznie doręczona w sposób zastępczy. W konsekwencji doprowadziło to do błędnego zastosowania przez organ podatkowy art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej i uznania, że nastąpiło skutecznie przerwanie biegu przedawnienia zobowiązania podatkowego.   

Rozpoznając istotę sprawy Sąd pierwszej instancji przyznał rację organom skarbowym. WSA stwierdził, że z uwagi na fakt, iż art. 70 Ordynacji Podatkowej jest przepisem prawa materialnego regulującym instytucję przedawnienia zobowiązania podatkowego, a w cytowanym art. 70 § 6 pkt 1 ustawodawca wprost posługuje się terminem: „zawiadomienie podatnika”, to tylko zawiadomienie podmiotu będącego podatnikiem może spowodować skutek w postaci nierozpoczęcia bądź zawieszenia biegu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Oznacza to, że nie można uznać za skuteczne doręczenia takiego zawiadomienia pełnomocnikowi strony.  

Od takiego rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji została wniesiona skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Podatnika reprezentował doradca podatkowy Mariusz Durzyński. W postępowaniu kasacyjnym Sąd przyznał rację Skarżącemu uznając, że w niniejszej sprawie doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego, w związku z czym uchylił w całości zarówno zaskarżoną decyzję organu podatkowego, jak i wyrok Sądu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu swojego stanowiska Sąd kasacyjny wskazał, że ustanowienie przez stronę pełnomocnika skutkuje wyłączeniem zasady doręczania pism bezpośrednio stronie, która w tym zakresie jest zastępowana przez pełnomocnika. Od momentu skutecznego ustanowienia pełnomocnika w sprawie organy podatkowe obarczone są obowiązkiem doręczania wszelkich pism procesowych temu pełnomocnikowi, a pominięcie go w toku czynności postępowania uniemożliwia stronie ochronę jej praw i interesów oraz otrzymanie ochrony prawnej. Samo wyłączenie pełnomocnika z zakresu możliwego zastępowania mocodawcy w postępowaniu na podstawie art. 136 Ordynacji Podatkowej odnosi się jedynie do tych czynności procesowych, który wymagają osobistego działania podatnika. Odbiór zawiadomienia o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia w związku ze wszczęciem postepowania karnego skarbowego nie należą do tego rodzaju czynności.

Biorąc pod uwagę powyższe NSA przyjął, że jeżeli w stosunku do skutecznie ustanowionego pełnomocnika podatnika nie nastąpi prawidłowe doręczenie zawiadomienia o nierozpoczęciu lub zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jego mocodawcy, nie następuję skutek w postaci zawieszenia biegu tego terminu na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji Podatkowej. Skutku takiego nie wywoła również skierowanie przesyłki zawierającej takie zawiadomienie na adres Skarżącego i uznanie tej przesyłki za doręczoną w trybie zastępczym w rozumieniu art. 150 Ordynacji Podatkowej.   

Pełna treść orzeczenia NSA wydanego w danej sprawie znajduje się w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.      


KPF Group

al. Jana Pawła II 70/14
00-175 Warszawa
Email:
kontakt@kpfgroup.pl
Telefon:
22 427 75 00
Fax:
22 427 75 09

Oddział Poznań

ul. Kuźnicza 23/2
60-241 Poznań
Email:
kontakt@kpfgroup.pl
Telefon:
61 307 05 55
Fax:
22 427 75 09

Na skróty

Aktualności Galeria video Kalendarium podatnika Pliki do pobrania
Projekt i wykonanie BerMar multimedia